Doktorant NCBJ pomógł zaobserwować najszybszy rozpad alfa
28 maja 2026, 14:32Międzynarodowy zespół po raz pierwszy bezpośrednio zaobserwował wyjątkowo szybką przemianę alfa telluru-104 (104Te). Wśród autorów odkrycia są Ian Cox i Robert Grzywacz z Uniwersytetu Tennessee, Krzysztof Rykaczewski z Oak Ridge National Laboratory oraz Aleksander Augustyn – doktorant IV roku Szkoły Doktorskiej Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ). Ich wspólna praca doprowadziła do bezpośredniego zaobserwowania superdozwolonego charakteru przemiany alfa telluru-104, czyli wyjątkowo dużego prawdopodobieństwa emisji cząstki alfa. Fizycy przewidywali to zjawisko od kilkudziesięciu lat, lecz nigdy wcześniej nie zdołali go zmierzyć. Według autorów jest to najbardziej skrajny znany przypadek wcześniejszego uformowania cząstki alfa w jądrze atomowym.
Pojedyncza mutacja nie wystarczy
29 września 2010, 10:38Ivana Božić, doktorantka z Uniwersytetu Harvarda, stworzyła model matematyczny, który pokazuje, że pojedyncza mutacja nie wystarczy, by sprowokować wzrost nowotworu. Średnio zwiększa ona tempo podziałów komórkowych o zaledwie 0,4%. Oznacza to, że [...] konieczna jest wolna, stała akumulacja wielu mutacji w jednej komórce na przestrzeni lat.
Olbrzymie ilości tlenu w płaszczu ziemskim
15 lutego 2016, 12:44Naukowcy pracujący przy eksperymencie DESY odkryli dwa nowe tlenki żelaza. Odkrycie to wskazuje, że głęboko w płaszczu Ziemi istnieje olbrzymie nieznane źródło tlenu.
Wrodzona ślepota zmniejsza mielinizację kory mózgowej
14 lipca 2026, 09:51Od dawna wiadomo, że u osób niewidomych od urodzenia kora mózgu w obszarach odpowiedzialnych za widzenie jest grubsza niż u osób widzących. Fakt ten wyjaśniano brakiem przycinania synaptycznego, naturalnego procesu, w którym mózg dziecka w pierwszych latach życia eliminuje nadmiarowe, niepotrzebne połączenia nerwowe. Skoro u niewidomych brakuje bodźców wzrokowych, które miałyby wskazać, jakie połączenia są zbędne, przycinanie miało być zaburzone, a kora pozostawać grubsza niż zwykle.
Ultradźwiękowe otwieranie drogi do mózgu
15 października 2010, 20:48Ultradźwięki, czyli fale o tak dużej częstotliwości, że są niesłyszalne przez człowieka, mają wiele zastosowań medycznych. Poza badaniami USG i niszczeniem chorych tkanek mogą wkrótce posłużyć do otwierania bariery krew-mózg.
Piętnaście klas fotoreceptorów u jednego motyla
10 marca 2016, 12:49Podgatunek motyla Graphium sarpedon - G. s. nipponum - jest nowym owadzim rekordzistą pod względem liczby klas fotoreceptorów w oczach. Ma ich aż 15.
Kobiety jak neandertalczycy. Miednica mężczyzn przeszła ewolucję
19 sierpnia 2026, 08:55W 1983 roku w jaskini Kebara na Górze Karmel w Izraelu naukowcy znaleźli niemal kompletny szkielet neandertalczyka, a wraz z nim coś, czego brak nauka odczuwała od dziesięcioleci – niemal kompletną miednicę. Wcześniej dysponowano jedynie fragmentami tej części ciała, które zaskakiwały badaczy niezwykle długą i cienką górną częścią kości łonowej. Jako że to właśnie ona wyznacza w dużej mierze obwód wejścia do miednicy (kanału rodnego) uważano, że neandertalczycy rodzili bardzo duże dzieci lub ich ciąża trwała bardzo długo. Jednak szkielet Kebara 2 pokazał słabość tej hipotezy – kość łonowa była długa, a szkielet należał do mężczyzny.
Nanogeneratory gotowe do pracy
10 listopada 2010, 11:35Po pięciu latach badań laboratorium kierowane przez Zhong Lin Wanga z Georgia Technology Institute, poinformowało o stworzeniu nanogeneratorów zdolnych do zasilania konwencjonalnych urządzeń elektronicznych.
Odkryto nowy stan materii
5 kwietnia 2016, 11:22Międzynarodowy zespół naukowy odkrył nowy stan materii. Kwantowa ciecz spinowa, której istnienie teoretycznie przewidziano przed 40 laty, to stan, w którym elektrony zostają rozbite na części.
Nowe przyczyna i lek na stwardnienie rozsiane
25 listopada 2010, 09:46Zanieczyszczenie środowiska akroleiną, aldehydem, który wykazuje dość silne właściwości rakotwórcze, może się także przyczyniać do wystąpienia stwardnienia rozsianego (SR). Na szczęście naukowcy z Purdue University zauważyli, że śmierci neuronów można zapobiec, podając lek na nadciśnienie – hydralazynę.
